WakacyjniPiraci
Profile
Europe, Longyearbyen, Norway

鉂勶笍 Arktyczna oaza Svalbard 馃嚦馃嚧: bezwizowa przysta艅 dla obywateli 艣wiata 馃審

Poznajcie Svalbard, wyj膮tkowym archipelag na kole podbiegunowym, gdzie poj臋cie granic nabiera zupe艂nie nowego znaczenia. Bez ogranicze艅 wizowych, to norweskie terytorium sta艂o si臋 mieszank膮 kultur, w kt贸rym mieszkaj膮 ludzie z ponad 50 kraj贸w.

Opublikowa艂/a
Lady Mermaid Blue19.09.2023
Udost臋pnij

Gdy Wasz samolot b臋dzie zni偶a艂 si臋 do tego lodowego raju, powitaj膮 Was majestatyczne szczyty pokryte 艣niegiem (oczywi艣cie, je艣li przyb臋dziecie w miesi膮cach, w kt贸rych s艂o艅ce 艣wieci prawie przez ca艂膮 dob臋). Z kolei miesi膮ce zimowe oferuj膮 niebia艅ski spektakl zorzy polarnej o艣wietlaj膮cej wieczn膮 noc...

Po艂o偶ony 800 kilometr贸w na p贸艂noc od kontynentalnej Norwegii i otoczony lodowatymi wodami Oceanu Arktycznego, Svalbard jest krain膮 skrajno艣ci. Jest to najbardziej wysuni臋ty na p贸艂noc obszar zamieszkany przez ca艂y rok, szczyc膮cy si臋 najbardziej wysuni臋tym na p贸艂noc uniwersytetem, ko艣cio艂em, a nawet fabryk膮 browaru (sic!).

Longyearbyen, stolica, jest kosmopolitycznym miastem, w kt贸rym prawie jedna trzecia z oko艂o 2400 mieszka艅c贸w to imigranci z r贸偶nych kraj贸w. Pow贸d? Ka偶dy mo偶e tu zamieszka膰 bez wizy, pod warunkiem, 偶e zapewni sobie zatrudnienie i mieszkanie.

Archipelag ma bogat膮 histori臋; uwa偶a si臋, 偶e zosta艂 po raz pierwszy odkryty przez Wiking贸w oko艂o 1200 roku. Udokumentowana eksploracja rozpocz臋艂a si臋 w 1596 roku przez holenderskich poszukiwaczy przyg贸d szukaj膮cych Przej艣cia P贸艂nocno-Wschodniego do Chin. Przez wieki wyspy przyci膮ga艂y my艣liwych i odkrywc贸w z r贸偶nych kraj贸w europejskich.

XX wiek by艂 艣wiadkiem powstania g贸rnictwa w臋gla kamiennego jako g艂贸wnego przemys艂u, zainicjowanego przez ameryka艅skiego przedsi臋biorc臋 Johna Munro Longyeara w 1906 roku. Obecnie turystyka i badania naukowe w dziedzinie ekologii i ochrony 艣rodowiska s膮 podstaw膮 lokalnej gospodarki.

Sytuacja Svalbardu pozostawa艂a nieuregulowana do 1920 r., kiedy to traktat zawarty po I wojnie 艣wiatowej potwierdzi艂 przynale偶no艣膰 terytorium do Norwegii. Obecnie zatwierdzony przez 46 kraj贸w traktat nakazuje r贸wnie偶, 偶e wyspy musz膮 pozosta膰 zdemilitaryzowane, a Norwegia jest odpowiedzialna za ochron臋 ich 艣rodowiska naturalnego. Co ciekawe, traktat k艂adzie nacisk na r贸wne traktowanie zar贸wno Norweg贸w, jak i nie-Norweg贸w.

呕ycie w Longyearbyen jest niepodobne do 偶ycia gdziekolwiek indziej. Archipelag ma zaledwie 40 kilometr贸w dr贸g, a wszystkie osady s膮 odizolowane, dost臋pne tylko 艂odzi膮 latem lub skuterem 艣nie偶nym zim膮. Obecno艣膰 oko艂o 3000 nied藕wiedzi polarnych - przewy偶szaj膮cych liczebnie populacj臋 ludzk膮 - sprawia, 偶e noszenie karabinu poza granicami miasta jest powszechnym 艣rodkiem ostro偶no艣ci.

Chocia偶 Svalbard jest otwarty dla wszystkich, nie jest to idealne miejsce na najwa偶niejsze "wydarzenia 偶yciowe", takie jak narodziny czy 艣mier膰. Nie ma tam szpitali po艂o偶niczych, a zmar艂e osoby musz膮 zosta膰 przetransportowane do Norwegii kontynentalnej w celu poch贸wku. Od lat pi臋膰dziesi膮tych XX wieku wieczna zmarzlina na archipelagu sprawia, 偶e poch贸wki s膮 niepraktyczne, poniewa偶 zamarzni臋ta ziemia mo偶e czasami zmusi膰 zakopane cia艂a do powrotu na powierzchni臋...

Wieczna zmarzlina s艂u偶y r贸wnie偶 jako podstawa dla Globalnego Skarbca Nasion, znajduj膮cego si臋 zaledwie 3 km od centralnej drogi Longyearbyen. Za艂o偶ony w 2008 roku skarbiec zabezpiecza ponad 980 000 odmian nasion z ca艂ego 艣wiata na wypadek globalnego za艂amania rolnictwa.

Jednak nawet to arktyczne sanktuarium stoi w obliczu wyzwa艅 zwi膮zanych ze zmianami klimatu. W 2017 r. wej艣cie do Skarbca Nasion zosta艂o zalane z powodu topnienia wiecznej zmarzliny. Samo Longyearbyen zmaga si臋 z lawinami b艂otnymi, poniewa偶 nie zosta艂o zbudowane do obs艂ugi wody deszczowej. Co zaskakuj膮ce, 艣rednia temperatura na Svalbardzie wzros艂a o 4掳C od 1971 roku, co czyni go najszybciej ocieplaj膮cym si臋 miejscem na Ziemi.

Je艣li wi臋c intryguje Was idea mniej zwyczajnego 偶ycia, Svalbard oferuje unikalne po艂膮czenie naturalnego pi臋kna, r贸偶norodno艣ci kulturowej i znaczenia naukowego - a wszystko to bez konieczno艣ci posiadania wizy.